Είστε εδώ: Μπενίτσες Κέρκυρα οδηγός Ιστορία Κέρκυρα Ιστορία

Η

Ιστορία της Κέρκυρας

Η ιστορία της Κέρκυρας ξεκινάει εδώ και 3.000 χρόνια.
Η Καταπράσινη Κέρκυρα είναι το βορειότερο νησί του Ιονίου, η απαράμιλλη φυσική ομορφιά, η τεράστια πολιτιστική της κληρονομιά και η πολυτάραχη και γοητευτική ιστορία της την έχουν καταστήσει έναν από τους ομορφότερους και πιο σημαντικούς τόπους στην Ελλάδα.

Προϊστορία και μυθολογία

Η Κέρκυρα κατοικήθηκε από τους παλαιολιθικούς χρόνους, τότε δεν ήταν ακόμη νησί, γεωλογικές έρευνες έχουν δείξει ότι από το 17.000 π.χ μέχρι το 4.000 π.χ η στάθμη της θάλασσας έχει ανέβει κατά 120 μέτρα, δηλαδή κατά μέσον όρο ένα μέτρο ανά αιώνα, ειδικά προς το τέλος της εποχής των παγετώνων δηλαδή γύρω στα 10.000-8000π.χ. ανέβηκε κατά 40 περίπου μέτρα και έτσι η Κέρκυρα χωρίστηκε απο την απέναντι στεριά.
Υπάρχουν ίχνη οικισμών νεολιθικής εποχής στο σημερινό Σιδάρι αλλά και της παλαιολιθικής εποχής κοντά στο σημερινό χωριό Αγιος Ματθαίος.
Το όνομα, όπως και για όλα τα μέρη της Ελλάδας άλλωστε, προήλθε από τη μυθολογία, τη Νύμφη Κόρκυρα, κόρη του θεού-ποταμού Ασωπού, την οποία απήγαγε και μετέφερε εδώ ο θεός της θάλασσας Ποσειδώνας, όπου και γεννήθηκε ο καρπός της ενωσής τους ο Φαίακας.
Οι πρώτοι κάτοικοι από τον 12ο αιώνα π.χ ήταν οι γνωστοί Φαίακες, με πρώτο γενάρχη τον Φαίακα και γιό του τον Ναυσίθωο που ήταν ο πατέρας του Ομηρικού βασιλιά Αλκίνοου, γνωστός απο την Οδύσσεια ο βασιλιάς Αλκίνοος και η κόρη του Ναυσικά που βοήθησαν τον Οδυσσέα να επιστρέψει στην Ιθάκη.
Εδώ μπερδεύονται μυθολογία και ιστορία, χωρίς να γνωρίζουμε την ακριβή προέλευση και καταγωγή των Φαιάκων οι οποίοι φαίνεται να έχουν κάποια σχέση με Μυκηναϊκά φύλλα, αφού οι αρχαιολογικές έρευνες έχουν βρει στη δυτική πλευρά του νησιού ίχνη Μυκηναϊκής εγκατάστασης.
Σύμφωνα με τον Όμηρο η Κέρκυρα ταυτίζεται με την μυθολογική Σχερία που ήταν, πάντα σύμφωνα με τον Όμηρο, Μυκηναϊκή αποικία, από τη μυθολογία επίσης προέρχεται και η απήδαυλος ναυς που αποτελεί μέχρι και σήμερα το έμβλημα της Κέρκυρας και συμβολίζει τη ναυτική δεξιοτεχνία.
Η Κέρκυρα έφερε και άλλες ονομασίες όπως Μάκρη, Κασσωπαία, Άργος, Δρεπάνη ή Άρπη, Κεραυνία, Φαιακία.
Αργότερα άρχισαν να έρχονται και μετανάστες απο την Ιλλυρία, Σικελία, Κρήτη, Μυκήνες και τα νησιά του Αιγαίου.

Οι Αρχαίοι χρόνοι - οι πρώτοι Δωριείς στην Κέρκυρα

Η γραπτή ιστορία της Κέρκυρας ξεκινάει με την πρώτη Ελληνική αποίκηση που γίνεται γύρω στο 775 π.χ. από τους Ερετριείς της Εύβοιας ενώ αμέσως μετά γύρω στα 750 π.χ ακολούθησαν επίσης Δωριείς απο την Κόρινθο που με αρχηγό τον Χερσικράτη δημιούργησαν μια ισχυρή αποικία με ισχυρό στόλο, επεκτάθηκαν στα απέναντι παράλια και δημιούργησαν αποικίες όπως την Επίδαμνο, το σημερινό Δυρράχιο.
Η Αρχαία πόλη της Κέρκυρας ήταν τότε στην περιοχή ανάμεσα στο σημερινό Κανόνι και την περιοχή της Γαρίτσας, η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως τα ερείπια της που σήμερα ονομάζονται Παλαιόπολη.
Στη σημερινή λιμνοθάλασσα Χαλικιόπουλου, εκεί που είναι τώρα το αεροδρόμιο, ήταν η βάση του ισχυρότερου μετά τον Αθηναϊκό στόλου της Αρχαίας Ελλάδας, με πάνω απο 300 τριήρεις και άλλα πλοία.
Η συνεχώς αναπτυσσόμενη αποικία γρήγορα απέκτησε δύναμη και αμφισβήτησε ανοιχτά την μητρόπολη της την Κόρινθο, οι δυσαρεστημένοι Κορίνθιοι στέλνουν το στόλο τους για να καταλάβουν την Κέρκυρα και να επανακτήσουν τον έλεγχο της στρατηγικής αυτής περιοχής και ειδικά της Κερκυραϊκής αποικίας της Επιδάμνου.
Η πρώτη ναυτική σύγκρουση μεταξύ Ελλήνων έγινε το 680 π.Χ χωρίς αποτέλεσμα για τους Κορινθίους.
Μετα τη ναυμαχία αυτή τόσο οι Κερκυραίοι όσο και οι Κορίνθιοι έστειλαν πρέσβεις στην Αθήνα προσπαθώντας να πετύχουν τη συμμαχία της, οι Αθηναίοι προτίμησαν τη μεγάλη ναυτική δύναμη της Κέρκυρας και επέλεξαν να συνάψουν αμυντική συμμαχία με τους Κερκυραίους στέλνοντας στο νησί 10 τριήρεις και αργότερα άλλες 30, η συμμαχία αυτή κράτησε και κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου.
Οι Κορίνθιοι επανέρχονται το 435π.χ με ισχυρό στόλο 150 πλοίων εναντίον των Κερκυραίων, η ναυμαχία έγινε στο στενό της Κέρκυρας ανοιχτά της Λευκίμης και κοντά στα Σύβοτα της Ηπειρωτικής ακτής, η δεξιά πτέρυγα των Κερκυραίων άρχισε να κάμπτεται και έτσι αναγκάστηκαν να επέμβουν αρχικά οι 10 Αθηναϊκές τριήρεις και λίγο αργότερα άλλες 20, όταν τις είδαν οι Κορίνθιοι προτίμησαν να υποχωρήσουν και αυτό θεωρήθηκε σαν ήττα.
τα Κερκυραϊκά, όπως τα αναφέρει ο Θουκυδίδης, ήταν από τις αφορμές του τριακονταετούς Πελοποννησιακού πολέμου που τελικά εξασθένησε και διέλυσε την Ελλάδα, η αιτία βέβαια ήταν άλλη, ήταν ο συνεχώς αυξανόμενος φόβος της Σπάρτης προς την επεκτατική ιμπεριαλιστική πολιτική της Αθήνας που είχε κάνει τον πόλεμο αναπόφευκτο.

Η Κέρκυρα κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους και το Μεσαίωνα

Ακολούθησαν εσωτερικές διαμάχες μεταξύ Δημοκρατικών και Ολιγαρχικών με αποτέλεσμα την εξασθένηση της δυναμής τους, έτσι βρίσκουν πρόσφορο έδαφος και έρχονται οι Ρωμαίοι το 229 π.χ., τότε διαμορφώνεται από τους Ολιγαρχικούς η άρχουσα τάξη και όλο το νησί πέφτει σε παρακμή.
Τον πρώτο αιώνα μ.χ διαδίδεται ο χριστιανισμός απο τους μαθητές του Αποστόλου Παύλου Ιάσονα και Σωσίπατρο.

Το 337μ.χ η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία χωρίζεται σε τρία τμήματα, τη βόρεια (Ισπανία, Γαλλία, Αγγλία), την ανατολική (Κωνσταντινούπολη με όλες τις ανατολικές περιοχές της Ασίας) και τη δυτική, που περιελάμβανε την Ελλάδα, την Ιταλία και τις αφρικανικές περιοχές της αυτοκρατορίας.
Η Κέρκυρα τότε ανήκε στην δυτική αυτοκρατορία μέχρι την εποχή του αυτοκράτορα Θεοδόσιου, όταν η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία χωρίζεται σε ανατολική και δυτική και η Κέρκυρα πάει στην ανατολική, μια κατάσταση που διήρκεσε περίπου τρεις αιώνες.
Όλη αυτή την περίοδο η Κέρκυρα είναι εκτεθειμένη σε συχνές επιδρομές βαρβάρων και πειρατών.
Σε μία από αυτές το 562μ.χ Βησιγότθοι επιδρομείς (τότε οι βάρβαροι κατοικούσαν στην Ευρώπη) καταστρέφουν ολοσχερώς την παλαιόπολη, αυτό ήταν και το τέλος της αρχαίας πόλης της Κέρκυρας, οι λίγοι εναπομείναντες κάτοικοι την εγκατέλειψαν κυνηγημένοι και κατέφυγαν πιο βόρεια στην φυσική προεξοχή γης όπου αργότερα οχυρώθηκε για να γίνει το παλαιό φρούριο, από εκεί πολύ αργότερα η πόλη επεκτάθηκε στην περιοχή όπου βρίσκεται σήμερα.

Την περίοδο εκείνη και τους επόμενους 2-3 αιώνες η Κέρκυρα ήταν ένα αγνώριστο νησί, με πολύ λίγους κατοίκους που προσπαθούσαν να επιβιώσουν σε ένα σχεδόν αφιλόξενο περιβάλλον, εκτεθειμμένοι σε συνεχείς επιδρομές πειρατών και στις εκάστοτε ορέξεις των γειτόνων, η Βυζαντινή αυτοκρατορία προσπαθούσε να την προστατεύει μεταφέροντας εδώ διάφορους μισθοφόρους συνοριοφύλακες από διάφορες φυλές και λαούς, υπήρχαν Ελληνοσύριοι, Βούλγαροι, Βυζαντινοί στρατιώτες (stradioti) σκορπισμένοι σε φυλάκια που ξεκινούσαν από τα βορειοανατολικά του νησιού και έφταναν μέχρι τα νοτιοδυτικά, οι συνοριοφύλακες αυτοί σιγά σιγά ενοποιήθηκαν με το λιγοστό ντόπιο στοιχείο, υπήρξε εποχή που οι κάτοικοι δεν ξεπερνούσαν τις 15 - 20.000 ψυχές.
Πολύ αργότερα κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας και μετά την πτώση της Πελοποννήσου, Κρήτης και Κύπρου στα χέρια των Τούρκων, ένα τεράστιο μεταναστευτικό ρεύμα από αυτά τα νησιά συνετέλεσε στην πλήρη επανελληνοποίηση του πληθυσμού, η σχέση της Κέρκυρας με την Κρήτη είναι πολύ στενή, λίγοι γνωρίζουν ότι η πλειοψηφία των Κερκυραίων σήμερα κατάγονται από την Κρήτη, το χαρακτηριστικό άρθρο τσι ακούγεται μόνο στα Επτάννησα και την Κρήτη...
Οι πληθυσμοί αυτοί με τις αρχαιοελληνικές λέξεις που διατηρούσαν και έφεραν μαζί τους συνετέλεσαν στη διαμόρφωση και εξέλιξη του Κερκυραϊκού γλωσσικού ιδιώματος με το οποίο θα ασχοληθούμε σε άλλη σελίδα.

Το 1204 μ.Χ. πέρασαν από δω οι Νορμανδοί της 4ης σταυροφορίας και στη συνέχεια ακολούθησαν οι Ενετοί για μια σύντομη περίοδο μέχρι το 1214 μ.Χ
Από το 1214 μέχρι και το 1267 η Κέρκυρα ανήκει στο δεσποτάτο της Ηπείρου, τότε κατασκευάστηκε και το Αγγελόκαστρο κοντά στην Παλαιοκαστρίτσα από τον Δεσπότη Δούκα Μιχαήλ Άγγελο Κομνηνό.
Ακολούθησε μια ταραγμένη περίοδος από 1259 μέχρι το 1267 με διάφορους ηγεμονίσκους να διεκδικούν την Κέρκυρα, είτε σαν προίκα είτε με τα όπλα, μέχρι το 1267 όπου το νησί καταλήφθηκε απο τον Κάρολο Ανδεγαυό, Γάλλο βασιλιά του τότε επονομαζόμενου βασιλείου της Νάπολης, το νησί τότε χωρίζεται σε τέσσερα διοικητικά διαμερίσματα-περιοχές, τις Γύρου, Όρους, Μέσης και Λευκίμης, ονομασίες που ακούγονται μέχρι και σήμερα.
Αυτή ήταν η εποχή που ένας μεγάλος αριθμός Εβραίων, κυρίως από την Ισπανία, εγκαταστάθηκε στην Κέρκυρα και δημιούργησε την Εβραϊκή κοινότητα του νησιού.
Ο Κάρολος Ανδεγαυός αποπειράθηκε να αντικαταστήσει την χριστιανική ορθόδοξη πίστη με την καθολική καταδιώκοντας τους Ορθόδοξους και μετατρέποντας τις εκκλησίες σε καθολικές, η απόπειρα αυτή συσπείρωσε τους ντόπιους γύρω από την εκκλησία τους και δημιούργησε μίσος και αντιπάθεια προς τους Λατίνους κατακτητές, έτσι η προσπάθεια των Ανδηγαυών απέτυχε και ατόνησε όταν αργότερα οι Ενετοί επανήλθαν στο νησί.

Η περίοδος της Ενετοκρατίας στην Κέρκυρα

Το Συμβούλιο της Κέρκυρας και ειδικά η υπερισχύουσα πλειοψηφία των φιλοενετικών ευγενών που είχε δημιουργηθεί, μη περιμένοντας αποτελεσματική προστασία από το Βυζάντιο που κατέρεε, και υπό την μόνιμη απειλή των Τούρκων, ζήτησε το 1386 μ.χ.την προστασία της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας του Αγίου Μάρκου, οι Βενετοί θεώρησαν την Κέρκυρα σαν θέση κλειδί για τα θαλάσσια συμφέροντα τους στην περιοχή, αλλά και ένα εύφορο έδαφος για τις αγροτικές καλλιέργειες που δεν ευδοκιμούσαν στα εδάφη τους και ειδικά αυτή της ελιάς, και έτσι αφού αγόρασαν το νησί από το βασίλειο της Νάπολης αντί 30.000 χρυσών δουκάτων, αποβιβάζουν στην Κέρκυρα δυνάμεις με επικεφαλής τον Καπιτάνο του Κόλπου Ιωάννη Μιάνι.
Στην πολυτάραχη εκείνη εποχή όπου δεν υπήρχε καν εθνική συνείδηση συνέβαιναν περίεργα γεγονότα, έτσι ενώ οι Ενετοί κατέλαβαν χωρίς αντίσταση το Παλαιό φρούριο και στερέωσαν την κυριαρχία τους στο μεγαλύτερο μέρος του νησιού, στα βόρεια τα φρούρια Αγγελόκαστρο και Κασσιόπης συνέχιζαν να ελέγχονται από τους Ανδηγαυούς που δεν είχαν συμφωνήσει στην πώληση του νησιού και που τους βοηθούσαν όλως περιέργως και οι γύρω ντόπιοι.
Οι Ενετοί έστειλαν εκστρατευτικό σώμα να καταλάβει τα δύο φρούρια, και ενώ το Αγγελόκαστρο παραδόθηκε σχεδόν αμέσως οι Κερκυραίοι και οι Ανδηγαυοί της Κασσιόπης αντιστάθηκαν λυσσωδώς, εκνεύρισαν τους Ενετούς σε τέτοιο βαθμό ώστε μετά την κατάληψή του το κατέστρεψαν ολοκληρωτικά και γι αυτό το λόγο δεν υπάρχουν σήμερα παρά απομεινάρια απο εκείνο το οχυρό.
Έτσι ξεκίνησε η δεύτερη μακρά περίοδος της Ενετοκρατίας που κράτησε περισσότερο από 400 χρόνια, για την ακρίβεια 411 χρόνια, 11 μήνες και 11 ημέρες.
Να σημειωθεί εδώ ότι ο Κερκυραϊκός ελαιώνας δημιουργήθηκε τότε και είναι από τα σπουδαιότερα θετικά στοιχεία που άφησαν οι Ενετοί στο νησί.
Στο διπλανό πίνακα ζωγραφικής βλέπουμε ένα τυπικό στιγμιότυπο της Μεσαιωνικής Κέρκυρας, πρόκειται μάλλον για τη σημερινή οδό Νικηφόρου Θεοτόκη, το τοπίο μέχρι και σήμερα ελάχιστα έχει αλλάξει !
Σε αυτή την περίοδο δημιουργήθηκαν οι τάξεις των ευγενών των γραμμένων στο περίφημο libro d`oro, των αστών (civili) και των φτωχών (popolari), αναπτύχθηκε η γεωργία αλλά και η πνευματική και καλλιτεχνική ζωή, βελτιώθηκαν οι οχυρώσεις με την κατασκευή της τάφρου (κόντρα φόσσα) του παλαιού φρουρίου, χτίστηκε το νέο φρούριο και δημιουργήθηκε για οχυρωματικούς και αμυντικούς τότε λόγους η απέραντη πλατεία της Σπιανάδας.
Ηταν η περίοδος που άφησε ανεξίτηλα σημάδια στην κουλτούρα των Κερκυραίων σε όλους τους τομείς, στην τέχνη, στη μουσική παράδοση, στον πολιτισμό, στην τραγουδιστή προφορά στη γλώσσα, στην μαγειρική αλλά και στην αρχιτεκτονική της Πόλης και των χωριών.

Το πολίτευμα κατά την Ενετοκρατία

Το πολίτευμα στην Κέρκυρα όπως και σε όλα τα Επτάνησα επί Ενετικής κατοχής ήταν το αριστοκρατικό, δηλαδή όλη η πολιτική εξουσία ήταν στα χέρια των ευγενών, οι μοναδικοί Ενετοί ήταν ο Γενικός Προνοητής Θαλάσσης που είχε την ανώτατη πολιτική εξουσία και ο Βάϊλος που είχε τη δικαστική εξουσία πλαισιωμένος από δύο συμβούλους, όλοι οι υπόλοιποι ήταν ντόπιοι ευγενείς που έπρεπε να είναι γραμμένοι στο Αρχοντολόγιο (libro d`oro), τη χρυσή βίβλο των ευγενών.
Στο libro d`oro συμπεριελήφθηκαν στην αρχή όλοι οι πριν την Ενετική κατοχή ευγενείς παλαιοβυζαντινής προέλευσης, πήραν επίσης τον τίτλο του Κόμη (Κόντε) και γράφτηκαν όσοι ήταν μεγάλοι γαιοκτήμονες, βυζαντινοί στρατιώτες και αργότερα όσοι αστοί ήταν αρκετά ισχυροί οικονομικά ώστε να μπορούν να προσφέρουν στο δημόσιο ταμείο.
Αν ρίξουμε μια ματιά στα ονόματα της χρυσής βίβλου θα διαπιστώσουμε με έκπληξη ότι τα περισσότερα επίθετα που ακούγονται σήμερα στην πόλη της Κέρκυρας ήταν γραμμένα εκεί, σε αντίθεση με τα χωριά όπου οι ευγενείς ήταν ελάχιστοι.

Το μεταναστευτικό ρεύμα από την Τουρκοκρατούμενη Ελλάδα

Οι Ενετοί παρά τα στρατιωτικά τους μέτρα ενώ τα κατάφεραν καλά με την άμυνα της πόλης της Κέρκυρας δεν κατάφεραν να προστατέψουν την Κερκυραϊκή ύπαιθρο που γνώρισε πολλές καταστροφές και πλήρωνε συχνά βαρύ φόρο αίματος σε κάθε επιδρομή βαρβάρων και πειρατών και ειδικά στις 2 πρώτες επιδρομές των Τούρκων, μία το 1537 και μια το 1571.
Ηταν το 1537 μ.χ όταν οι Τούρκοι του Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα αφού απέτυχαν να καταλάβουν την πόλη, κατέστρεψαν την ύπαιθρο και φεύγοντας πήραν μαζί τους 20.000 άτομα που τα πούλησαν σαν σκλάβους στην Κωνσταντινούπολη και την Αίγυπτο, έτσι ξεχερσώθηκε και ερήμωσε η ύπαιθρος, οι Ενετοί για να αποτρέψουν την καταστροφή έδωσαν γη και προνόμια σε όσους ήθελαν τότε να έρθουν και να εγκατασταθούν στην Κέρκυρα, δημιουργήθηκε έτσι ένα μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα κυρίως από την Ήπειρο, την Πελοπόννησο και την Κρήτη, αλλά και από την Μάλτα, πολλοί σημερινοί Κερκυραίοι έχουν την καταγωγή τους από αυτό το νησί της Μεσογείου, γενικά ολόκληρες συνοικίες της πόλης αλλά και μερικά χωριά κατοικούνται από τους απογόνους εκείνων που ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στην Κέρκυρα εκείνη την εποχή.

Θα πρέπει εδώ να λάβουμε υπ` όψη μας και τις κοσμοϊστορικές συγκυρίες της εποχής εκείνης, το 1537 ερημώνει σχεδόν η Κέρκυρα και μόλις λίγα χρόνια αργότερα, το 1571 οι Τούρκοι αποσπούν από το κράτος της Βενετίας την Πελοπόννησο, την Κρήτη και την Κύπρο, έτσι δημιουργήθηκε αναγκαστικά μεγάλο κύμα προσφύγων από αυτές τις περιοχές που αναζητούσε έτσι κι αλλιώς νέα πατρίδα, γι αυτό και τα Επτάνησα έμοιαζαν και ήταν ο ιδανικότερος προορισμός.
Οι Ενετοί επίσης έδωσαν ώθηση στο μεταναστευτικό αυτό ρεύμα για δύο κυρίως επιπλέον λόγους, ο πρώτος για να ξαναζωντανέψει η νεκρωμένη μετά τις Τουρκικές επιδρομές ύπαιθρος των Επτανήσων, και ο δεύτερος για να αποσπάσουν από τους Τούρκους χρήσιμο ανθρώπινο δυναμικό με μεγάλες δυνατότητες σε πολλούς τομείς.

Μια μεγάλη ομάδα τότε ήρθε από το Ναύπλιο και τη Μονεμβασιά, οι μισοί από αυτούς εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Λευκίμης χτίζοντας το χωριό Αναπλάδες, ενώ οι υπόλοιποι σκόρπισαν στα βορειοανατολικά παράλια, από το Πυργί μέχρι και την Κασσιόπη, αρχηγός τους ήταν ο οπλαρχηγός Μπαρμπάτης, γι αυτό και η τοποθεσία Μπαρμπάτι δίπλα από το νησάκι, το προάστειο της στρατιάς βόρεια της πόλης λεγόταν παλιά και Αναπλιτοχώρι.
Άλλη ομάδα από την Πελοπόννησο έχτισε το χωριό Μωραϊτικα, γέμισε την Κορακιάνα που είχε ερημώσει τελείως και σκόρπισε και σε άλλα χωριά του νησιού, στις Μπενίτσες αλλά και σε όλο το νησί υπάρχουν αρκετοί με το επώνυμο Μωραϊτης και αρκετοί που το επώνυμό τους τελειώνει στο χαρακτηριστικό πελοποννησιακό ..όπουλος.

Η πολυπληθέστερη όμως ομάδα ήταν αυτή από την Κρήτη, πολλοί εγκαταστάθηκαν στη Γαρίτσα, προάστειο της πόλης και αρκετοί, οι πιο ευκατάστατοι μέσα στην πόλη, στα βόρεια έχτισαν το χωριό Άγιος Μάρκος ακριβώς πάνω από τον Ίψο και στα νότια τα χωριά Στρογγυλή, Μεσογγή, Αργυράδες και Κρητικά.
Όλοι αυτοί οι πληθυσμοί έφεραν μαζί και πολλά στοιχεία από την παράδοση και την κουλτούρα τους, οι Κρήτες συνέβαλαν και στην διαμόρφωση του Κερκυραϊκού γλωσσικού ιδιώματος που έτσι κι αλλιώς ήταν συνεχώς εξελλισόμενο, το χαρακτηριστικό άρθρο "τσι" αντί του "της" ακούγεται στην Κρήτη και τα Επτάνησα, τελικά βέβαια η ντόπια Κερκυραϊκή κουλτούρα αποδείχτηκε πολύ δυνατή και μέσα σε λίγα χρόνια αφομοίωσε αυτούς τους πληθυσμούς κανοντάς τους κανονικούς Κερκυραίους που υιοθέτησαν πλήρως τις συνήθειες, τα έθιμα και την Κερκυραϊκή προφορά.

Αρκετά αργότερα και γύρω στα 1800 κατέφυγε στην Κέρκυρα και μια άλλη μεγάλη ομάδα προσφύγων από το Σούλι μετά την καταστροφή του από τον Αλή Πασά, οι περισσότεροι απ αυτούς εγκαταστάθηκαν στις Μπενίτσες και οι απογονοί τους σήμερα αποτελούν το 70% του ντόπιου πληθυσμού.

Οι Ενετικές οχυρώσεις

Οι Ενετοί στην αρχή προσπάθησαν κι αυτοί να προσηλυτήσουν το νησί στον Καθολικισμό, χωρίς βέβαια να τα καταφέρουν, ενώ αργότερα και για πολιτικούς λόγους, αφού είχαν έρθει σε ρήξη με το Βατικανό και ειδικά μετά την απώλεια της Κύπρου το 1571, εγκατέλειψαν κάθε τέτοια προσπάθεια, δικαιολόγησαν δε αυτή τη στάση ανεξιθρησκείας με τη γνωστή ρήση "Siamo prima Veneziani e poi Cristiani", δηλαδή: πρώτα είμαστε Βενετσιάνοι και μετά χριστιανοί.
Μάλιστα για να γίνουν αρεστοί και στα δύο δόγματα διοργάνωσαν και καθιέρωσαν πολλές κοινές θρησκευτικές εκδηλώσεις μερικές από τις οποίες εξακολουθούν να γίνονται μέχρι σήμερα.
Οι Ενετοί κατά τους πρώτους αιώνες απέτυχαν να προστατέψουν αποτελεσματικά από τις Τουρκικές επιδρομές την Κερκυραϊκή ύπαιθρο και το μπόργκο (μπόργκο = προάστεια) της πόλης που ήταν έξω από το παλιό φρούριο στο οποίο βρίσκονταν και το διοικητικό κέντρο, έτσι οι Τούρκοι αδυνατώντας να καταλάβουν το φρούριο εγκατέλειπαν το νησί αφού προηγουμένως έκαιγαν και λεηλατούσαν την ύπαιθρο που με αυτό τον τρόπο πλήρωνε πάντα βαρύ φόρο αίματος.
Αυτό ξεσήκωσε μεγάλη λαϊκή δυσαρέσκεια και πολλές φορές και πολλές λαϊκές εξεγέρσεις με αιματηρά επεισόδια.
Τα γεγονότα αυτά συν το ότι μετά τις απώλειες της Κρήτης και της Κύπρου η Κέρκυρα αποτελούσε το σπουδαιότερο έδαφος του θαλάσσιου κράτους της Βενετίας μετά από αυτή την ίδια τη Βενετία, ανάγκασε τους Ενετούς να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν πολλά και διαδοχικά πρωτοποριακά για την εποχή οχυρωματικά έργα και σε μεγάλη έκταση, ώστε να προστατέψουν την Κέρκυρα με κάθε τρόπο.
Από το 1576 μέχρι και το 1588 κατασκευάστηκε το νέο φρούριο στον λόφο του Αγίου Μάρκου στα βορειοδυτικά της πόλης, την ίδια εποχή μεγάλωσε και ο χώρος μπροστά από το παλαιό φρούριο για να γίνει η απέραντη σήμερα πλατεία Σπιανάδα, μεγάλωσε η τάφρος (Κόντρα φόσσα) μπροστά από το παλαιό φρούριο, τόσο που το χώρισε τελείως από τη στεριά, ενώθηκαν τα δύο φρούρια με τείχος που προστάτευε από τα δυτικά όλη την πόλη, με ισχυρότατα αμυντικά συστήματα όπως τους προμαχώνες του Ραϊμόνδου, του Αγίου Αθανασίου και τον προμαχώνα Σαραντάρη και κατασκευάστηκαν τέσσερις κύριες πύλες για τους κατοίκους και άλλες δύο για στρατιωτικούς σκοπούς.
Οι τέσσερις κύριες πόρτες της πόλης ήταν η περίφημη Porta Reala, μοναδικής ομορφιάς που βρισκόνταν στην αρχή της οδού Ευγενίου Βουλγάρεως και γκρεμίστηκε χωρίς λόγο το 1895 ξεσηκώνοντας ακόμη και διεθνή κατακραυγή, η Porta Raymonda, η πύλη της Σπηλιάς και η πύλη του Αγίου Νικολάου.
Αυτά τα αμυντικά σχέδια έγιναν από τους μηχανικούς Michele Sanmicheli από τη Βερόνα και τον Ferante Vitelli, ενώ αργότερα και κατά τον 17ο αιώνα προστέθηκε και άλλο τείχος εξωτερικά από αυτό που υπήρχε, σχεδιασμένο από τον μηχανικό F. Verneda.
Ακολούθησε και τρίτη μεγάλη τουρκική πολιορκία το 1716 που αποκρούστηκε με επιτυχία από τον Πρώσσο στρατάρχη Johann Mattias Von Schulenburg, Σουλεμβούργο όπως τον αποκαλούσαν οι ντόπιοι, πού είχε τότε την ευθύνη της άμυνας της Κέρκυρας.
Η πολιορκία αυτή ξεκίνησε ουσιαστικά στις 8 Ιουλίου όταν οι πρώτοι Τούρκοι αποβιβάστηκαν στον Ιψο και τα Γουβιά και έληξε μετά από σκληρές και πολύνεκρες μάχες το Σάββατο 22 Αυγούστου μετά από πρωτοφανή κακοκαιρία που σκόρπισε τα Τούρκικα πλοία και έπνιξε πολλούς Τούρκους στρατιώτες.
Η κακοκαιρία αυτή και η σωτηρία της πόλης αποδόθηκε τότε από τον απλό λαό σε θαυματουργή επέμβαση του Αγίου Σπυρίδωνα, η Βενετική γερουσία με ψήφισμά της στις 19 Μαρτίου του 1717 καθιέρωσε, σε ανάμνηση της σωτηρίας του νησιού, ετήσια λιτανεία του Ιερού σκηνώματος του Αγίου Σπυρίδωνα που συνεχίζει να γίνεται μέχρι σήμερα κάθε χρόνο στις 11 Αυγούστου.
Σκοτώθηκαν πάνω από 15.000 Τούρκοι και περίπου 1700 χριστιανοί, στις μάχες αυτές πολέμησαν μαζί Κερκυραίοι, Ενετοί, Γερμανοί, Ιταλοί και οι Εβραίοι της πόλης, βοήθησαν Μαλτέζοι με 4 πλοία, Ιταλοί με 4 Παπικές γαλέρες, 2 γαλέρες από τη Γένοβα, 3 από την Τοσκάνη , 5 Ισπανικές γαλέρες και προς το τέλος της πολιορκίας έφτασαν για βοήθεια και Πορτογάλοι.
Ειδικά οι Εβραίοι της πόλης έδειξαν μεγάλη γενναιότητα πολεμώντας εξοπλισμένοι με έξοδα της Ισραηλιτικής κοινότητας και με επικεφαλής τον ίδιο το γιό του Ραβίνου.
Γενικός προνοητής τότε στην Κέρκυρα ήταν ο Αντρέας Πιζάνης που είχε τη διοίκηση του ελαφρού στόλου και υπασπιστής του Σούλεμπουργκ ο Κερκυραίος αντισυνταγματάρχης Δημήτριος Στρατηγός.
Θλιβερή λεπτομέρεια, σε εκείνη την πολιορκία μαζί με τους Τούρκους είχαν έρθει και Έλληνες από την κατεχόμενη Ελλάδα που προσδοκούσαν σε κατάληψη της Κέρκυρας από τους Τούρκους και είχαν σαν απώτερο στόχο το πλιάτσικο, όπως ακριβώς το είχαν κάνει προηγουμένως κατά την κατάληψη της Λευκάδας.

Ο Στρατάρχης Schulenburg τιμήθηκε για την αποφασιστικότητα και γενναιότητα του με ισόβια σύνταξη από την Γερουσία της Βενετίας και με ανδριάντα που σώζεται μέχρι σήμερα στην είσοδο του Παλαιού Φρουρίου, επίσης τιμήθηκαν και όλοι όσοι έδειξαν γενναιότητα κατά τη διάρκεια των μαχών.
Αυτή ήταν και η τελευταία από τις πολλές προσπάθειες των Τούρκων να επεκταθούν στην Ευρώπη.
Μετά την τελευταία αυτή Τουρκική επιδρομή οχυρώθηκαν και το νησί Βίδο, οι λόφοι Αβράμη και Αγίου Σωτήρος και κατασκευάστηκε οχυρό για το προάστειο τότε Σαν Ρόκκο (σήμερα Σαρόκκο).
Οι οχυρώσεις αυτές έκαναν την Κέρκυρα ολόκληρη ένα απόρθητο οχυρό, μία από τις ελάχιστες πόλεις που περικλείονται εξ ολοκλήρου από τείχη, γι αυτό το λόγο τότε πήρε και το όνομα Καστρόπολη και είναι η μοναδική πόλη στην Ελλάδα που βρίσκεται ολόκληρη μέσα σε τείχη.
Η περίοδος της Ενετοκρατίας άφησε πολλά θετικά στοιχεία στην κουλτούρα και τον πολιτισμό αλλά σημαδεύτηκε και από πολλά αρνητικά γεγονότα, κατά καιρούς υπήρξαν πολλές λαϊκές εξεγέρσεις, στα χωριά κυρίως λόγω της αυταρχικής διακυβέρνησης των Ενετών και των αυθαιρεσιών και ασυδοσίας της άρχουσας τάξης των ευγενών, οι σχέσεις λαού και ευγενών ήταν σχέσεις δούλων προς τον αφέντη, πολλές εξεγέρσεις καταπνίγηκαν στο αίμα, ήταν από τα μελανώτερα στοιχεία της Ενετικής κυριαρχίας στο νησί.
Η Κέρκυρα πάντως ήταν τόσο σημαντική για τη Βενετία που παρέμεινε αναπόσπαστο έδαφος του κράτους της μέχρι και την κατάρρευση του κράτους αυτού.

Η Ένωση με την Ελλάδα

Στις 21 μαϊου του 1864 η Κέρκυρα και μαζί όλα τα Επτάνησα μετά τη συμφωνία του Λονδίνου και με το ψήφισμα της Ιονίου Βουλής ενώνονται οριστικά με την Ελλάδα.
Ήταν από τα πιο σημαντικά σημεία καμπής στην ιστορία της Κέρκυρας, η μακραίωνη πορεία της Κέρκυρας μέσα από κατακτήσεις, εξαρτήσεις, καταστροφές και χιλιόχρονους αγώνες τελείωσε, μαζί τελείωσε και η ακτινοβολία της σαν πρωτεύουσας των Ιονίων νήσων, το νεοσύστατο Ελληνικό κράτος δεν μπορούσε να αντέξει δυο πόλους πνευματικού και οικονομικού πλούτου, στη μάχη της με την Αθήνα η Κέρκυρα έχασε, έχασε το πανεπιστήμιο της, την αίγλη της, την πνευματική της πρωτοπορία και μέσα σε 40 χρόνια μετατράπηκε σε μια συνηθισμένη Ελληνική επαρχιακή πόλη, οι αναμνήσεις του παρελθόντος όμως έμειναν και είναι αυτές που κάνουν την Κέρκυρα ξεχωριστή, ένα Ελληνικό νησί που δεν μοιάζει με τα άλλα.