Κέρκυρα Εκδηλώσεις, γιορτές, πανηγύρια

Η Κέρκυρα είναι ένα ολοζώντανο κοσμοπολίτικο νησί, 120.000 είναι οι μόνιμοι κάτοικοι που το κάνουν ανάλογα με το μέγεθός του το 3ο πιο πυκνοκατοικημένο κομμάτι της Ελλάδας μετά την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.

Οι Κερκυραίοι είναι από φύση τους γλεντζέδες και αγαπάνε ότιδήποτε έχει σχέση με γιορτές και φασαρία, έτσι είναι φυσικό οι γιορτές και οι κάθε είδους εκδηλώσεις όπως θεατρικά δρώμενα, καλλιτεχνικά φεστιβάλς, Συναυλίες, πανηγύρια κλπ να υπάρχουν σχεδόν κάθε μέρα και ειδικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Είναι πέρα από τις δυνατότητες και το σκοπό της ιστοσελίδας μας η παρουσίαση και η ενημέρωση για όλες τις προγραμματισμένες η έκτακτες εκδηλώσεις που θα γίνονται στην Κέρκυρα, τουλάχιστον προς το παρόν, ενδεικτικά όμως να αναφέρουμε ότι μόνο για τον φετινό Αύγουστο έχουν προγραμματιστεί να γίνουν περισσότερες από 50 συναυλίες η παρουσίες καλλιτεχνών σε διάφορα μέρη του νησιού, ακόμη περισσότερες, πάνω από 100, θεατρικές παραστάσεις η σεμινάρια με θεατρικά θέματα, 30 εκθέσεις φωτογραφίας, 22 εκθέσεις ζωγραφικής, ας αφήσουμε τα πολυάριθμα πανηγύρια και τοπικές εκδηλώσεις σε κάθε χωριό, ας αφήσουμε και τους ξέφρενους ρυθμούς της νυχτερινής Κερκυραϊκής ζωής...

Το σίγουρο είναι ότι οι επισκέπτες χρειάζονται πολύ καλή φυσική κατάσταση για να μπορέσουν να παρακολουθήσουν την Κερκυραϊκή καθημερινότητα και πολυ περισσότερες από 15-20 μέρες για να πάρουν μόνο μια ιδέα από τα ατελείωτα μυστικά αυτού του υπέροχου τόπου.

Το Κερκυραϊκό καρναβάλι

Οι Αρχαιοελληνικές γιορτές στην αρχή της άνοιξης που γινόνταν προς τιμήν του Διονύσου, θεού του κρασιού και του γλεντιού, με σκοπό την καλή σοδειά και την καλή κτηνοτροφική παραγωγή είναι ο πρόδρομος του σημερινού Καρναβαλιού σε όλη την Ελλάδα.

Εδώ στην Κέρκυρα με την πάροδο του χρόνου οι γιορτές αυτές δέχτηκαν ισχυρές Βενετσιάνικες επιρροές που κάνουν το σημερινό Κερκυραϊκό καρναβάλι τελείως διαφορετικό από την υπόλοιπη Ελλάδα, χωρίς να υστερεί καθόλου σε ξεφάντωμα, απεναντίας διαθέτει επιπλέον και αυτή την έμφυτη βουρλισιά των Κερκυραίων που το κάνουν ακόμη πιο διασκεδαστικό και γιορτινό.

Τα ρούχα και η γκαρνταρόμπα γενικά των μασκαράδων αλλά και των αρμάτων είναι επηρρεασμένα από τον μεσαίωνα και αποπνέουν ένα διαφορετικό Βενετσιάνικο αριστοκρατικό "αέρα", σατιρίζονται με καταλυτικό κι απόλυτο τρόπο τα πάντα και ειδικά οι πολιτικοί αλλά και οι πολύ πιο παλιοί απο αυτούς, η διακριτικότητα και ο συντηρητισμός είναι άγνωστες λέξεις και το γλέντι συνεχίζεται τόσο στην πόλη όσο και στα χωριά όπου εξακολουθούν να συντηρούνται πρωτόγνωρα έθιμα που θα δούμε παρακάτω στο καρναβάλι των χωριών της κέρκυρας.

Χαρακτηριστικός και ο Βενετσιάνικος γάμος με σκηνικά και ρούχα εποχής που φέρνει την ατμόσφαιρα πιο κοντά στο μεσαίωνα.>

Στα άρματα που παρελαύνουν στους δρόμους της πόλης τόσο κατά την πρώτη δοκιμαστική παρέλαση της πρώτης Κυριακής του Ασώτου όσο και κατά την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς όπου καίγεται και το ομοίωμα του Καρνάβαλου, εκτός των άλλων υπάρχουν και χαρακτήρες που βρίσκουμε μόνο εδώ, όπως οι Ντοτόροι (γιατροί), οι νοδάροι (συμβολαιογράφοι) χρήσιμοι κατά την ανάγνωση της διαθήκης του Καρνάβαλου, και τα μουζέτα δηλαδή οι μάσκες όπως τις αναφέρουμε εδώ.

Οι μασκαράδες έχουν καλυμμένο όλο το προσωπό τους με τα μουζέτα έτσι δεν τους γνωρίζει κανείς και γυρίζουν παντού χωρίς να δείχνουν κανένα έλεος στα θύματά τους.

Την τρίτη και τελευταία Κυριακή το καρναβάλι τελειώνει με την παρέλαση και το τελικό κάψιμο του βασιλιά καρνάβαλου, μαζί του καίγονται συμβολικά και όλα τα κακά και οι νοδάροι που τον συνοδεύουν διαβάζουν τη διαθήκη του που συνήθως είναι συμβουλές αλλά και πικάντικα δώρα προς τους πολιτικούς, ακολουθεί γλέντι με χορούς και τραγούδια μέχρι και το άλλο πρωϊ.

Τα Πετεγολέτσα

Την τελευταία Πέμπτη της Αποκριάς εδώ και αρκετά χρόνια έχει αναβιώσει ένα πολύ παλιό έθιμο,αναπόσπαστο κομμάτι του Κερκυραϊκού καρναβαλιού, που κρατούσε από τα χρόνια της Ενετοκρατίας, τα λεγόμενα Πετεγολέτσα η αλλιώς πετεγόλια η πιο απλά τα κουτσομπολιά που είναι αυτό ακριβώς που λέει και η λέξη, ένα λαϊκό θέατρο δρόμου που διαδραματίζεται όμως όχι ακριβώς στο δρόμο αλλά μεταξύ των μπαλκονιών της παλιάς πόλης ανάμεσα δηλαδή στα στενά καντούνια.

Σε αυτό οι κυράδες βγαίνουν στα μπαλκόνια και κουτσομπολεύουν όλα τα δρώμενα και μη του νησιού αλλά κυρίως η μία βγάζει στη φόρα τα άπλυτα της άλλης,ακούγονται όλα και αυτά σε αυθεντική Κερκυραϊκή διάλεκτο και με μια ελευθεριάζουσα γλώσσα και ύφος που θα έκανε ακόμη και τον Αριστοφάνη να κοκκινίζει.

Είναι πασίγνωστη η αθυροστομία των Κερκυραίων η οποία θα ήταν παρεξηγήσιμη σε κάποιο άλλο μέρος της Ελλάδας, εδώ όμως είναι τελείως διαφορετικά, οι Κερκυραίοι χρησιμοποιούν κατά κόρον αυτή τη φρασεολογία πολλές στιγμές και στην κοινωνική τους ζωή, αυτό βοηθάει στο να παραμένουν οι παρεξηγήσεις σε λεκτικό επίπεδο, να ξεθυμαίνουν και να αποφεύγονται οι χειροδικίες.

Τα Πετεγολέτσα παρακολουθούνται κάθε χρόνο από χιλιάδες κόσμου και εκτός από τα προσωπικά μυστικά σε αυτά σατυρίζονται φυσικά και οι πολιτικοί τόσο σε πανελλήνιο επίπεδο όσο κυρίως και σε τοπικό, οι τοπικοί βουλευτές, Δήμαρχοι και τα υπόλοιπα δημόσια πρόσωπα έχουν να ακούσουν πάρα πολλά.

Το Καρναβάλι στα χωριά της Κέρκυρας

Όπως στην Πόλη της Κέρκυρας έτσι και στα χωριά οι εκδηλώσεις του Καρναβαλιού είναι ίδιες μόνο που σε μερικά χωριά διατηρούνται μέχρι σήμερα πολύ ενδιαφέροντα και διασκεδαστικά έθιμα.

Ο Ιερός Γάμος

Μέχρι το 1960 λέγονταν Καρναβαλίτικος γάμος και γινόνταν στα περισσότερα χωριά, σήμερα διατηρείται μόνο στα χωριά του Χλωμού, στο Μαραθιά, στα Κρητικά , στους Γιαννάδες και μερικά άλλα.
Γίνεται κατά την Κυριακή της Τυροφάγου ή Τυρινής, οι άνδρες του χωριού είναι αυτοί που θα ντύσουν το γαμπρό σε κάποιο σπίτι, θα τον ξυρίσουν και θα τον αρωματίσουν αλλά όχι με κολόνια αλλά μάλλον με στάχτη από το τζάκι.

Σε άλλη περιοχή η νύφη που είναι άντρας και κατά προτίμηση με μουστάκι θα στολιστεί από τις γυναίκες του χωριού. Το ότι η νύφη είναι κι αυτή άνδρας είναι μάλλον κατάλειπο της πατριαρχικής κοινωνίας που απαγόρευε στις γυναίκες να έχουν θέση στις εκδηλώσεις της κοινότητας. Στην τελετή συμμετέχει κι ένας δαίμονας με τη μορφή σάτυρου που κάνει ότι μπορεί για να χαλάσει το γάμο. Σ' όλη τη διάρκεια του μυστηρίου οι χωριάτες πειράζονται μεταξύ τους με ατελείωτες αισχρολογίες.

Το έθιμο των Βλάχων

Γίνεται στο χωριό Αργυράδες, οι βλάχοι είναι οι άρχοντες της Αποκριάς, είναι μόνο δύο και χορεύουν αντικριστά ο ένας στην κορυφή της πομπής και ο άλλος στο τέλος, ο χορός που κάνουν είναι ένας πανάρχαιος αρχαιοελληνικός τελετουργικός χορός.

Κρατούν στα χέρια μάτσα με τα πρώτα λουλούδια της άνοιξης και από ότι φαίνεται μάλλον έχουν σαν αποστολή να αναγκάσουν όλους τους παρευρισκόμενους να μυρίσουν τα λουλούδια.

Ο Χορός των Παπάδων

Στο χωριό Επίσκεψη και στην πλατεία του Αγίου Βασιλείου γίνεται κατά την Κυριακή της Τυροφάγου ο χορός των Παπάδων.

Ο χορός ανοίγει από τον παπά του χωριού και ακολουθούν όλοι οι άντρες του χωριού ο καθένας με τη σειρά του ανάλογα με την ηλικία του αλλά και με την κοινωνική του θέση στη μικρή κοινωνία του χωριού, ο χορός γίνεται επαναλαμβάνοντας τους στίχους που λέει ο παπάς χωρίς την συνοδεία μουσικής.

Όταν ο χορός τελειώσει ακολουθούν οι γριές του χωριού που με συνοδεία μουσικής χορεύουν ένα καθαρά τοπικό χορό που λέγεται Κερκυραϊκός. Το έθιμο αυτό γίνεται μόνο εδώ και σύμφωνα με τον τοπικό ιστορικό Κο Κλήμη είναι κατάλοιπο αρχαίου Μαιναδικού θιάσου από το 500 π.χ

Το φεστιβάλ Φολκλορικών Συγκροτημάτων στην Κέρκυρα

Το φεστιβάλ Φολκλορικών Συγκροτημάτων γίνεται κάθε χρόνο στην Κέρκυρα γύρω στα τέλη του Μάρτη και γίνεται μέσα στο φιλόξενο χώρο του Δημοτικού Θεάτρου Κέρκυρας.

Είναι ένα φεστιβάλ στο οποίο συμμετέχουν φολκλορικά συγκροτήματα από όλη την Ελλάδα που αποτελούνται τόσο από ενήλικες όσο και από παιδιά, τα τελευταία χρόνια το φεστιβάλ αυτό έχει αποκτήσει μεγάλο κύρος και φιλοδοξεί να γίνει ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά γεγονότα του νησιού, αρχίζει να προσελκύει και συγκροτήματα από γειτονικές χώρες όπως έγινε πέρυσι με συγκροτήματα από την Αλβανία.

τα πανηγύρια στα χωριά

Τα διάφορα πανηγύρια που συμβαίνουν στην Κέρκυρα καθ`όλη τη διάρκεια του χρόνου κυρίως όμως το καλοκαίρι είναι ατελείωτα.

Στο κάθε χωριό γίνονται από 3-4 τουλάχιστον το χρόνο όπότε με περισσότερα από 200 χωριά στο νησί μπορεί κανείς να υπολογίσει πόσα πανηγύρια και τοπικές γιορτές γίνονται σχεδόν κάθε μέρα.
Θα αναφέρουμε μόνο τα πιο σπουδαία πανηγύρια και άλλες εκδηλώσεις και γιορτές που συγκεντρώνουν και τον περισσότερο κόσμο.

40 μέρες μετά το Πάσχα: Το πανηγύρι της Ανάληψης, πανηγύρι στην Ανάληψη.

8 Μαίου και 15 Αυγούστου πανηγύρι στην Κασσιόπη για την Κοίμηση της Θεοτόκου αλλά και στο Κανόνι.

20 Μαϊου: Πανηγύρι στις Αλυκές Ποταμού.

21 Μαϊου: Κωνσταντίνου και Ελένης, πανηγύρι στις Κουλίνες.

21 Μαϊου: Αχίλλειος αγώνας δρόμου με τερματισμό στην πλατεία των Μπενιτσών.

9 Ιουνίου: Γιορτές στις Αλυκές ποταμού, Πετάλια και Ποταμό.

12 Ιουνίου: Γιορτή στον Πέλεκα.

24 Ιουνίου: Του Αγίου Ιωάννη, πανηγύρι στο Μαντούκι αλλά και σε πολλά χωριά με το έθιμο των λαμπατίνων όπου οι κάτοικοι πηδάνε πάνω από φωτιές.

24 Iουνίου: Γιορτή του Αγίου Πνεύματος στο Κοντόκαλι, Αργυράδες, Σταυρό, Καστελλάνους Μέσης και Οθωνούς.

29 Ιουνίου: Πέτρου και Παύλου, γιορτή στο Κομπίτσι, Στρογγυλή, Βιταλάδες και Γάϊο στους Παξούς.

2 Ιουλίου: της Παναγίας των Βλαχερνών, πανηγύρι στη Γαρίτσα.

8 Ιουλίου: γιορτή Αγίου Προκοπίου στα χωριά Άγιος Προκόπιος και Κάβος Λευκίμμης.

13 Ιουλίου: Γιορτή στη πλατεία Σαρόκο για τον Άγιο Σπυρίδωνα.

20 Ιουλίου: Γιορτή του Προφήτη Ηλία στους Μαγουλάδες.

26 Ιουλίου: της Αγίας Παρασκευής, πανηγύρι στην Πόρτα Ρεμούντα αλλά και γιορτή στις Μπενίτσες.

15-17 Ιουλίου: της Αγίας Μαρίνας, μεγάλο πανηγύρι στις Μπενίτσες.

27 Ιουλίου: του Αγίου Παντελεήμονα, πανηγύρι στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο.

6 Αυγούστου: Πανηγύρι για τη Μεταμόρφωση του Σωτήρα στο Ποντικονήσι, Περιβόλι, Στρινύλα, Παλαιοχώρι, Αγίους Δέκα και Άγιο Ματθαίο και εξαήμερο προσκύνημα απο 1 έως 6 Αυγούστου στην κορυφή του Παντοκράτορα.

11 Αυγούστου, πρώτη Κυριακή του Νοεμβρίου, Κυριακή των Βαίων και Μεγάλο Σάββατο: σε αυτές τις 4 ημερομηνίες γίνονται λιτανείες με τη συνοδεία φιλαρμονικών απο όλο το νησί.

15 Αυγούστου: Πανηγύρι για τον Δεκαπενταύγουστο στην Μονή Πλατυτέρας.

16 Αυγούστου: Εορταστικό τριήμερο στον Κάτω Γαρούνα.

23 Αυγούστου: Γιορτή της Παναγίας Οδηγήτριας στα χωριά Γαστούρι, Πέλεκας και Άγιοι Δέκα.

8 Σεπτέμβρη: Πανηγύρι στο χωριό Άφρα, Σιναράδες, Μαραθιά, Άγιο Μάρκο και Ποτάμι Λευκίμμης.

14 Σεπτέμβρη: Γιορτή του Σταυρού στο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη και στο Σιδάρι.

14 Σεπτέμβρη: η γιορτή της σαρδέλας στις Μπενίτσες.

24 Σεπτέμβρη: Γιορτή στο Βάτο.

26 Σεπτέμβρη: Άγιος Ιωάννης Θεολόγος, Γιορτή στους Καρουσάδες και Πόρτα Ρεμούντα.

6 Δεκεμβρίου: Πανηγύρι στο Καμπιέλο και τα Κανάλια.

Ξεχάσαμε τίποτα; σίγουρα πάρα πολλά, αλλά είναι πολύ δύσκολο να αναφέρουμε όλες τις εκδηλώσεις που γίνονται στο νησί.
Σε πρώτη ευκαιρία θα προσθέσουμε και τις υπόλοιπες.